Home / ANALİZLER / GÜLDEN KAYA – BİZİM KADINLARIMIZ!..

GÜLDEN KAYA – BİZİM KADINLARIMIZ!..

 

1800’lü yıllardan günümüze dek özgürlük,medeniyet ve olgunluk mücadelesi vermiş kadınlarımız bulundukları ortamda erkeklerle eşit haklarını talep etmişler ve birçok alanda da faaliyetler göstermişlerdir.
Gülden Kaya, Hakimiyet ve İtaat kavramları arasında sıkışmış olan kadınlarımızın Tanzimat dönemi, Cumhuriyet dönemi ve bugünün koşullarında yaşamış 20 kadın şairimizin dönemlerine ait duygularını, başarılarını ve yaşam koşullarını aktardıkları dizelerini desenli bir aktarımla Edep’SİZ Sanat Atolyesi olarak sizler için hazırladı.

 

A) Tanzimat Dönemi
a)Mihri Hatun
b)Yaşar Nezihe Hanım
c)Şuküfe Nihal Hanım

B)Cumhuriyet Dönemi
a)Gülten Akın
b)Nilgün Marmara
c) Didem Madak
d)Tomris Uyar
e) Leyla Erbil
f) Tezer Özlü

C) Günümüz Dönemi
a) Lale Müldür
b) Mine Söğüt
c) Birhan Eroğlu
d) Birhan Keskin
e) Neşe Keskin
f) Berna Güzey Yırtıcı
g) Necla Maraşlı
h) Yelda Karataş
ı) Hilal Karahan
i) Sinem Sal
j) Ezel Roz Manaz

 

A) TANZİMAT DÖNEMİ

a)Mihri Hatun (1460-?): Amasya’da doğdu. Farsça ve Arapça öğrendi. Divanı günümüze kadar gelen ilk kadın şairimizdir. aşklarını şiirlerinde açıkça ifade etti, bu nedenle şiire tensel duyguları katan ilk kadınolarak betimlendi. bir sekizliği Alman liselerinde edebiyat kitaplarında yer aldı. Venüs’teki bir kratere “Mihri Hatun Krateri” adı verildi. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği 1967’de Mihri Hatun’un ünlü divanını bastı.

 

 

b)Yaşar Nezihe Hanım (1881 – 1971) : Toplumcu bir şair olarak anılmasının sebebi yaşadığı yoksulluktur. İlk kadın işçi şair, ilk sosyalist kadın şair şeklinde isimlendirmeler, Yaşar Nezihe’nin bugüne kadar ulaşan ve onu popüler kılan bir yönü olmuştur .

 

 

c)Şuküfe Nihal Hanım (1896 – 1973) : Gayya ve Hazan Rüzgarları adlı 2 şiir kitabı vardır.

 

B) CUMHURİYET DÖNEMİ

a)Gülten Akın (1933 – 2015): İlk dönem şiirlerinde daha bireysel, daha sonraki şiirlerinde ise toplumsal yönü ön plana çıkar. Çoğunlukla ezilenleri, çocukları, kadınları, ekmek parası için göçmek zorunda kalıp yolda telef olanları, evleri, kentleri, doğayı insanı ve hayatı betimlemiştir

 

 

b)Nilgün Marmara (1958 – 1987): Şiirleri bir içe dönüştür. Kimi zaman şehrin karmaşalı, fakir ve pis yüzü kendini gösterse de şiirleri soyuttur. Onun şiirleri dış dünyaya açılan pencere değil, aksine kapanan kapılardır. Belki de bu nedenle ayna ve kendine dönük göz imgeleri şiirlerinde en çok tekrarlanan imgelerdendir.

 

 

c)Didem Madak (1970 – 2011): 13 yaşında annesinin vefatı üzerine ne zaman annesini özlese bir şiir yazmıştır. Şiir de imkansız bir şeylerin varlığını, mümkün olunmadığını ,çaresizliğini ve kendi umutsuzluğunu betimlemiştir.

 

 

d)Tomris Uyar(1941-2003):  Türk Öykü yazarı ve çevirmendir. Papirüs dergisini kurmuştur.Yürekte Bukağı ve Yaza Yolculuk adlı öykü derlemisinden 1986 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı.

 

 

e)Leyla Erbil (1931-2013) : Roman, hikâye ve düz yazı metinlerinde Ortodoks Marxçıların karşısında yer almasıyla tanındı. Psikanilizin özgürleştirici yöntemlerinden yararlanarak, dinin, ailenin, okulun, toplumsalın ürettiği tabularla dolu ideolojilere karşı 1956’da başlayan mücadelesini dilin oturmuş kelime hazinesi ve söz dizimi kurallarını değiştirme çabasıyla sürdürdü. Yeni bir biçim ve biçem geliştirdi. Başlıca düşünce kaynakları Marx ve Freud olarak belirtildi. PEN Yazarlar Derneği tarafından Nobel Edebiyat ödülüne Ülkemizden ilk kadın yazar adayı olarak gösterilmiştir.Türkiye Yazarlar Sendikası kurucusu,Pen yazarlar derneği üyesidir. 1979’da çağrılı olarak gittiği ABD’de kendisine, Iowa Üniversitesi Onur üyeliği verilmiştir.

 

 

f) Tezer Özlü(1943-1986): İlk kitabı 1963’ten itibaren dergilerde yayımlanan öykülerinden oluşan Eski Bahçe’dir. 1980’de ilk romanı olan Çocukluğun Soğuk Geceleri yayımlandı. Kendisini derinden etkilemiş üç yazar olan Svevo, Kafka ve Pavese’nin izinden giderek yazdığı ikinci romanı 1983’te Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde) adıyla yayımlandı. 1983 Marburg Yazın Ödülü’nü kazanmıştır.

 

C) GÜNÜMÜZ DÖNEMİ

 

a)Lale Müldür(1956-): İlk şiirleri 1980’de Yazı ve Yeni İnsan dergilerinde çıktı. Gösteri, Defter, Şiir Atı, Oluşum, Mor Köpük, Yönelişler, Sombahar dergilerinde birçok şiir ve yazısı yayınlandı. Şiirlerinden bazıları bestelendi ve filmlerde kullanıldı. Türk şiirinin lirizm birikimleriyle ilintisiz, imge ya da görüntü düzeyinden çok beslendiği farklı kültürlerdeki kavramlar ve kaynaklar üzerine kurulu Türk şiirinin köşe taşlarından sayılan bir şiiri vardır.

 

 

b) Mine Söğüt( 1968-): Mine Söğüt’ün ilk kitabı, Adalet Cimcoz: Bir Yaşam Öyküsü Denemesi isimli biyografidir. İlk romanı Beş Sevim Apartmanı – Rüya Tabirli Cin Peri Yalanlarından sonra Kırmızı Zaman adlı ikinci romanı ve Doğan Kardeş adlı kitabı yayımlandı. 2006 yılında Pınar Kür’le yaptığı “Aşkın Sonu Cinayettir” adlı söyleşi kitabı Everest yayınlarından çıktı. 2007 yılında üçüncü romanı “Şahbaz’ın Harikulade Yılı 1979” yayınlandı.7 Mayıs 2013’ten beri Cumhuriyet Gazetesinde köşe yazısı yazmaktadır.

 

 

c) Birhan Eroğlu( ) :Yazmak benim için bir yaşam biçimi diyen yazarımız Şiirlerini Hayata dair ve sevgi temalı duygusal kişiliğinin yansıması olarak görmüştür.İlk kitabı İçimi döktüm Şiir dediler adlı şiir kitabıdir. İkinci kitabıni öykülerden çıkarmayı düşünüyor.

 

 

d)Birhan Keskin(1963 – ): İlk şiiri 1984 yılında yayımlandı. 2006 Altın Portakal Şiir Ödülü’nü Ba adlı yapıtıyla alıp Gülten Akın’ın ardından bu ödülü kazanan ikinci kadın şair oldu. Soğuk Kazı adlı yapıtıyla “Türk şiirinde belli bir damarın derinleşmesine katkıda bulunması ve insana olan derin kazısını bu kitapta daha da derinleştiren yaklaşımı ile bireyin karmaşası konusunda ulaşılan en uç noktaları göstermesi” sebebiyle 2011 Metin Altıok Şiir Ödülü’nü almıştır.

 

 

e) Neşe Keskin (1966- ): Asıl Mesleği Dişhekimliğidir. Okumaya ve yazmaya sevdalı yazarımız yaşanmışlıklarını,gözlemlerini bazen bir travma bazen de bir mutlulukla ruhunun süzgecindengeçirip satırlarına döken, insanı insan yapan yapı taşlarını kitapları aracılığı ile ifade etmiştir.İlk kitabı 2012 yılında” Gülesrahimece Pamukhelva”,2013 yılında da ikinci kitabı “Deniz ve Ben “okurlarıyla buluşmuştur.

 

 

f) Berna Güzey Yırtıcı ( 1973- ): Konuşmaktan ziyade yazmayı sevdiğini fark ettiği günden beri şiir, öykü, deneme üzerine çalışmaları vardır. Sevgili babasının duvarlar dolusu kitapları içinde büyümesi edebiyata olan sevgisinin başlangıcı olmuştur. 2012 yılında Edebiyat Sanat ve Kültür Derneği’nin düzenlediği yarışmada  ‘Son Perde’ isimli çalışmasıyla ikincilik ödülü, 2013 yılında yine aynı derneğin düzenlediği yarışmada ‘İnsanoğlu’ isimle deneme çalışmasıyla birincilik ödülü almıştır. 2015 Yılında Bedri Rahmi Eyüboğlu adına düzenlenen hikaye yarışmasında ‘Son Zeytinler’ ile ödül kazanmıştır. Müzisyen,aranjör,yapım yönetmeni Volkan Yırtıcı ‘Düşün’ albümündeki tüm şarkıların sözleri ona aittir. Ayrıca yayınlanmış albümlerde şarkı sözleri vardır,çalışmalarına devam etmektedir.

 

 

g) Necla Maraşlı ( 1959-): Şiirleriyle tanınmış olsa da prozaları ve belgesel çalışmaları ile bulunmaktadır. Beni Ne Ölümler İstedi de Vermedim /Ya da Bana Öyle Geliyor adlı şiir kitapları vardır.

 

 

h) Yelda Karataş( 1954 – ): İlk tiyatro metnim ödül aldı, ilk şiir kitabım, ilk Haikularım ve ilk
öyküm gibi.Çok şaşırdım.1996 Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü (Ürperme),1999 Dünya Globus Şiir Ödülü (Alacaydınlık),2007Mainichi Uluslar arası Haiku Yarışması Büyük Ödülü,2007 Uluslar arası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri Öykü Yarışması Birincilik Ödülü (Genin Sütü Öyküsü)2007 Mitos-Boyut Tiyatro Yayınları Başarı Ödülü (Vahşi Komedi)2011 Gila Kohen Öykü Yarışması 2011 Gila Kohen Öykü Yarışması Birincilik Ödülü (Fırat’ın Vefası)2012 Turgut Uyar Şiir Ödülü İkincilik Ödülü (Sabır Masalı) ile almıştır.

 

 

ı) Hilal Karahan( 1978-): İlkokuldan bu yana yazdığı metinler yerel dergi-gazetelerde yayımlandı ve çeşitli ödüller kazandı. 1999 yılında Hacettepe Şiir Kulübü’nü yeniden aktif hale getirerek, şiir atölye çalışmaları yaptı. 2000–2002 yılları arasında kulüp bünyesinde çıkartılan Çamçak Kültür ve Edebiyat Dergisi’nin, 2003–2004 yılları arasında Alanya’da yayımlanan Etken Şiir Dergisi’nin ve 2010-2013 yılları arasında Mühür Şiir ve Edebiyat Dergisi’nin yayın kurulunda çalışmalarını sürdürdü.2000 yılından beri şiir, öykü, deneme, söyleşi ve poetika üzerine inceleme yazıları Mühür, Hürriyet Gösteri, Varlık, Yasak Meyve, Kurşun Kalem,Patika,Akköy,Cumhuriyet Kitap Eki,Mor Taka,Eliz,Çinikitap,Özgür Edebiyat, Papirus, Edebiyat Ortamı, Ayraç, Üçnokta, Akbük, Hâr, Ayna, Aşkın e-Hali, Kül, Kül-Öykü, Etken, Şiir Saati, Dize, Le Poéte Travaille, Kum, Islık, Bahçe, Ücra, Heves, Mavi Ada, Düşe-Yazma, Kuzey Yildizi, Bilinçaltından Notlar Dergisi vb. çeşitli edebiyat dergilerinde yayımlanmaktadır.Bunun yanı sıra birçok ortak kitapta, yıllık ve seçkide yer almıştır.

 

 

i) Sinem Sal(1987-) : Şiirlerinde ve hikâyelerinde olmayacak işlerin, ütopyanın, ironinin, kalbe varmanın türlü yollarını arayan şair 2010 yılında Lakuna, 2012 yılında Anekta ve 2014 yılında da Yine de Âmin kitaplarını çıkarmıştır. Şuan Afili Filintalar ve Ot Dergi’de yazmaya devam ediyor.

 

 

j) Ezel Roz Manaz (1989-): Kalemini yudum yudum doyurucu kullanan sadece yazılarıyla değil sesiyle de etkileyici yeni dönem şairlerdendir.Birçok dergi ve bloglarda tanınmıştır. Çalışmalarına halen devam etmektedir.

 

 

 

About Yılmaz Bezgin

Check Also

KADIKÖY’DE HAYALLER BUZ KESTİ

Her güzel şeyin bir sonu vardır, dizelerini dün akşamki maç için uyarlarsak her halde ‘’Kocaman’’ yanlışa düşmüş olmayız

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir